Ki uc II- M.

...Ký ức thuần tuý của Bergson là một thứ ký ức khoan thứ trong đó tất cả những kỷ niệm đều được gợi lại. Ký ức, theo ông, không hề nằm trên con đường từ hiện tại lui về quá khứ, trái lại nó nằm trên con đường từ quá khứ tiến đến hiện tại. Trong khi đó, mặc dù những tương đồng về từ ngữ hay về những lối ẩn dụ, ký ức theo Proust lại được ban cho ta như một đặc ân. Chiếc bánh madeleine, những gác chuông nhà thờ Martinville, những hàng cây trên đường Hudimesnil, những đá lát không bằng nhau của nhà lễ Saint-Marc ở Venise và của sân nhà Guermantes chỉ nổi dậy trên vùng chân trời ký ức như những con bài được sắp ra một cách tài tình (nhưng ít khi thực hiện được) nhờ sự “tình cờ”, hay đúng hơn là trong những khoảnh khắc tình cờ. Proust muốn cho ta tin rằng ta không có một quyền hạn gì về ký ức thật sự vốn chỉ đến với ta nhờ một ân huệ.

Hoang Ngoc Hien

Ki uc II